
ماشینهای حفاری تونل (TBM) که صدها متر زیر سطح-سطح و در شرایط چالشبرانگیز تراشیده شدهاند، زیرساختهای زیرزمینی را متحول کردهاند.
تونل ها با طول 60 کیلومتر و عمق 2.4 کیلومتر، نشان دهنده برخی از سخت ترین چالش های مهندسی در جهان هستند. این پروژههای عظیم که از میان کوهها و زیر رودخانهها و دریاها میبافند، فقط از طریق تجهیزات فولادی-ساخته میشوند. این فولاد است که استحکام و وزنی را دارد که TBM هایی که این جاده ها و راه آهن های زیرزمینی را ایجاد می کنند به آن متکی هستند.
تونلسازی قبلی شامل تکنیکهایی مانند حفاری دستی یا استفاده از مواد منفجره بود که دامنه پروژههای زیرزمینی را به شدت محدود میکرد. سپس، در اوایل دهه 1950، اولین TBM مدرن توسط جیمز رابینز برای پروژه سد Oahe در ایالات متحده توسعه یافت. این اولین دستگاه برای حفاری صخره های شیل ضعیف با استفاده از برش های دمبلی طراحی شد. نیاز به حفاری سنگ سخت در نهایت باعث شد رابینز در سال 1956 برش دیسک نورد را توسعه دهد که اساس طراحی برای تمام TBM های مدرن شد.
یک ماده غیر قابل تعویض
علیرغم پیشرفت کامپوزیت های کربن در بسیاری از صنایع، و همچنین پتانسیل آلومینیوم و تیتانیوم، وقتی صحبت از چالش های مهندسی منحصر به فرد TBM ها می شود، هیچ چیز نمی تواند با کیفیت فولاد برابری کند.
تایلر سندل، مدیر توسعه کسب و کار رابینز، سازنده اصلی دهه 1950 که هنوز هم TBM های امروزی را تولید می کند، می گوید: "واقعاً ماده دیگری وجود ندارد که بتوانید [TBM] را از آن بسازید. منظورم این است که ظاهراً می توانید یکی از آلومینیوم یا تیتانیوم یا برخی مواد دیگر بسازید، اما به طور غیرواقعی گران خواهد بود."
TBM های مدرن می توانند به طول 400 متر و وزن تا 1000 تن برسند، با مقطع دایره ای در قسمت سر که انواع مختلف خاک و سنگ را برای ایجاد تونل حفر می کند. این غولهای صنعتی از برشهای دیسک فولادی سخت شده استفاده میکنند و در پشت سر واحد، که به سپر جلویی معروف است، قطاری از تجهیزات نظارتی با فناوری پیشرفته و پشت{4} و یک نوار نقاله وجود دارد تا خاک و سنگ به طور مداوم در حین حفاری حذف شوند.
ساخت و ساز زیرزمینی
دو نمونه از پروژههای تونلسازی که بدون فناوری مدرن TBM غیرممکن است، تونل 14.5 کیلومتری{1}}اوراسیا است که سواحل اروپایی و آسیایی رودخانه بسفر در ترکیه را به هم متصل میکند و تونل پایه گوتارد که از زیر کوههای آلپ سوئیس میگذرد. اوراسیا برای حمل و نقل جاده ای ساخته شده است و ازدحام در خیابان های شلوغ استانبول را کاهش داده است، در حالی که گوتارد دارای یک خط راه آهن به عمق حدود 2.4 کیلومتر در عمیق ترین نقطه خود است که ساخت آن نزدیک به 20 سال طول کشید.
سندل توضیح میدهد: «ما در سطح فضای خالی داریم، بنابراین برای ایجاد زیرساختهای خود باید به زیر زمین بروید. ایجاد خطوط راه آهن زیرزمینی و جاده ها به طور جدی در قرن 19 آغاز شد. TBM های اولیه چندین ابزار حفاری در جلو داشتند که خاک و سنگ را می شکنند اما این غنایم توسط ماشین ضبط نمی شد. درعوض، توسط یک نوار نقاله پیچی که به جای ادغام در خود واحد، زیر دستگاه پیشروی کار می کرد، به سمت نقطه ورودی TBM منتقل می شود.
"کل ساخت و ساز، به خصوص سپر جلویی که در آن تونل سازی انجام می شود، از ورق فولادی تشکیل شده است."
ولفرام هولبینگ، دیلینگر
پیشرفت در TBM ها از آن زمان شامل سر برش دایره ای است که خاک ها و سنگ های مختلف را با درجات مختلف سختی و محتوای آب حفاری می کند. سه نوع مختلف TBM وجود دارد، یکی برای سنگ سخت، دیگری برای خاک نرم و سومی که حالت دوگانه نام دارد، برای مخلوطی از این دو است. هر شرایطی که یک TBM در آن کار می کند، ارتعاشاتی که در اثر اصطکاک بین سر برش و خاک یا سنگ ایجاد می شود، ساختار قوی و سنگینی را می طلبد که بتواند در برابر آنها مقاومت کند. به همین دلیل صفحه سنگینی که برای سپر جلو استفاده می شود از فولادهای ریز دانه با استاندارد ساختاری بین المللی EN 10 O25 ساخته شده است. بدون این استحکام، واحد تونل زنی به طور بالقوه می تواند خود را در حین حفاری تکان دهد.
یک غول فولادی-
Wolfram Hoelbling، رئیس ماشین آلات سنگین، تجهیزات ساختمانی و مرکز خدمات فولاد در بخش بازاریابی و پشتیبانی فنی Dillinger می گوید: "کل ساخت و ساز، به ویژه سپر جلویی که در آن تونل سازی انجام می شود، از صفحه فولادی تشکیل شده است." Dillinger یک تولید کننده ورق فولادی سنگین مستقر در دیلینگن آلمان است که سازندگان TBM را تامین می کند. او توضیح میدهد: «من میتوانم بگویم قسمت جلویی یک دستگاه تونلسازی کم و بیش کاملاً از صفحه سنگین ساخته شده است. کل ساختار از فولاد ساخته شده است، اما همچنین قطعاتی که دستگاه تونل زنی را به حرکت در می آورند نیز از قطعات ورق فولادی سنگین ساخته شده اند.
هوبلینگ میگوید که در طول سالها شاهد «تغییر افزایشی در الزامات» برای فولادهای ماشینهای حفاری بوده است. این تغییرات جزئی در مورد بهتر ساختن فولادهای مورد استفاده برای TBM برای جوشکاری و نشان دادن "چقرمگی بالاتر" بوده است.
کامپوزیت های کربنی به صنایع دیگر نفوذ کرده اند، اما برای ماشین های تونل زنی کاربرد کمی دارند. سندل توضیح میدهد که کامپوزیتهای کربنی رد میشوند، زیرا «ما در این صنعت به هزینهها بسیار حساس هستیم»، «و استفاده از موادی مانند آن در دستگاه حفاری تونل هزینه بسیار بالایی دارد و صادقانه بگویم، اتلاف است».

تونل اوراسیا از زیر تنگه بسفر در استانبول از طریق فناوری TBM امکان پذیر شد
ایجاد برش
برای کاترهایی که خاک و سنگ را حفاری می کنند از فولاد ابزار استفاده می شود. سندل توضیح می دهد: «در انتهای کار دستگاه، دیسک برش ها همه از فولاد ساخته شده اند. "ما ماده ای بهتر با ویژگی های چقرمگی و تحمل آسیب در سنگ های سخت- مانند برش های دیسک پیدا نکرده ایم و آنها را از فولاد ابزار می سازیم."
یک دیسک برش رابینز زندگی خود را به صورت فولاد ذوب شده در یک کوره قوس الکتریکی آغاز می کند که سپس تحت خلاء گاز زدایی قرار می گیرد و از پایین در قالب های شمش ریخته می شود در حالی که در گاز آرگون پوشانده می شود. از شمش ها برای آهنگری برای تشکیل دیسک های برش استفاده می شود. سپس آهنگرها ماشینکاری می شوند و عملیات حرارتی می شوند. به گفته سندل، در روزهای اولیه تأسیس شرکت و «در دستگاههای با قطر کوچک»، کوچکترین برشهایی که رابینز ساخت، 6.5 اینچ (16.5 سانتیمتر) قطر داشتند. او می افزاید که در صنعت، در حالی که یک TBM ممکن است با استفاده از واحدهای متریک توصیف شود، برش ها همچنان بر حسب اینچ اندازه گیری می شوند.
"در پایان کار دستگاه، کاترهای دیسک همه از فولاد ساخته شدهاند. ما ماده بهتری با ویژگیهای چقرمگی یکسان و تحمل آسیب در سنگ-سخت پیدا نکردهایم."
تایلر سندل، رابینز
قطر کاترها در دستگاه های بزرگ حفاری به 20 اینچ می رسد. سندل میگوید: «برای یک دستگاه حفاری تونل با اندازه کامل، که قطر آن را بیش از سه متر در نظر میگیریم، کوچکترین برشهایی که روی آنها قرار میدهیم 14 اینچ است.» او اضافه میکند که رایجترین برشهای دیسکی 17 و 19 اینچی هستند.
ساختار، ابزار حفاری و عملکرد داخلی دستگاه تونل زنی همه فولادی هستند زیرا جرم جذب ارتعاش مورد نیاز را فراهم می کند. همانطور که سندل توضیح می دهد، برای جلوگیری از شناور شدن ماشین در شرایط خاص نیز لازم است. "چند سال پیش یک پروژه بزرگ در ژاپن وجود داشت. این یک بزرگراه زیردریایی در توکیو بود. آنها مجبور شدند بالاست زیادی به دستگاه حفاری تونل اضافه کنند زیرا قرار بود در خاک-با محتوای آب بالا شناور شود، و از فولاد نیز برای این کار استفاده کردند."
فولادهای دانه ریز، فولادهای ابزار، آهنگری و عملیات حرارتی - از انتها به انتها، TBM تنها به دلیل یک ماده قادر به انجام کار خود است. استحکام و جرم فولاد بر ارتعاش و شناور شدن احتمالی غلبه میکند، در حالی که استقامت آن، ستون فقرات دیسکهای برش را تشکیل میدهد که در هنگام جویدن از میان صخرههای کریستالی سخت تحت فشار فیزیکی زیادی قرار میگیرند. این ویژگی ها به تحقق پروژه های عظیم شامل چالش های مهندسی زیرزمینی منحصر به فرد در سراسر جهان کمک کرده است.





